4/b Ve 45/a Sağlık Personelinin Eş Durumu Tayini: Şartlar Ve Başvuru

Kısa cevap: Sağlık Bakanlığında 4/B ve 45/A kapsamındaki eş durumu tayinleri aynı usulle yürütülmez. İlgili düzenlemelerde bir yıllık il hizmeti ve uygun boş pozisyon gibi koşullar bulunsa da eşin statüsü, hangi eşin yer değiştireceği ve başvuru kanalı ayrıca değerlendirilir. Özellikle 45/A için eski kura ilanlarıyla işlem yapmak yanıltıcıdır: Bakanlığın değişiklikleri işlenmiş Usul ve Esaslarında taleplerin il sağlık müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa iletilmesi öngörülmektedir.

Bu rehber, Sağlık Bakanlığının belirtilen düzenlemeleri kapsamındaki sözleşmeli personel içindir. İşçiler, diğer kurumların sözleşmeli çalışanları ve kadroya geçmiş personel için aynı sonuç çıkarılamaz. İlk atamanızdaki ifade yerine, başvuru günündeki statünüzü ve varsa kadroya geçiş belgenizi esas alın.

1. 4/B ve 45/A arasındaki fark neden önemlidir?

“Sözleşmeli sağlık personeli” ifadesi tek başına başvuru yolunu belirlemez. 4/B kapsamındaki işlemler için Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönerge; 45/A kapsamındaki aile birliği talepleri için ise ayrı Usul ve Esaslar incelenmelidir. Bir gruba ait ilan, diğer grup için başvuru hakkı oluşturmaz.

Atama kararınız, sözleşmeniz, son görev yerine başlama tarihiniz ve eşinizin görev belgesi dosyanın temelidir. Personel biriminden başvurunuzda hangi düzenleme ve maddenin uygulanacağını açıkça öğrenin.

2. 4/B personelin eş durumu tayininde hangi şartlar aranır?

Sağlık Bakanlığının ilgili Yönergesinin 7 nci maddesi kapsamındaki iller arası eş durumu değerlendirmesinde, personelin pozisyonunun vizeli olduğu ilde fiilen en az bir yıl çalışması ve ilan edilen uygun boş sözleşmeli pozisyon bulunması önemlidir. Eşin kamu personeli olması, görev yerinin değiştirilememesi veya zorunlu yer değiştirmeye tabi olması ile Sağlık Bakanlığında çalışan eşlere ilişkin özel hükümler ayrıca incelenir.

Her iki eşin Bakanlık personeli olduğu durumlarda, sözleşmeli veya kadrolu olmaları, unvanları ve hizmet grubu/bölgesi kuralları hangi eşin yer değiştireceğini etkileyebilir. “Bir yılı tamamladım, istediğim ile kesin giderim” sonucu çıkarılamaz. Başvurunun bu Yönerge kapsamına girdiği ve kişiye ilişkin diğer koşulların oluştuğu da doğrulanmalıdır.

Başvuru takvimi ve bütçe türü

Bakanlığın 4/B başvuru ilanlarında hizmet süresinin hangi tarih itibarıyla hesaplanacağı, belgeler ve tercih işlemleri açıklanır. Genel bütçe ve döner sermaye pozisyon listeleri ayrı yayımlanabildiği için kendi pozisyonunuza uygun listeyi kontrol edin. Önceki bir ilanı, bugün açık başvuru bulunduğunun kanıtı olarak kullanmayın.

3. 45/A personelin aile birliği başvurusu nasıl değerlendirilir?

Bakanlığın yayımladığı 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelin Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslar, 27 Şubat 2025 ve 18 Haziran 2026 değişikliklerini içerir. 4 üncü maddeye göre aile birliği nedeniyle yer değişikliği için bulunulan ilde bir yıl görev yapılmış olması ve eşin görev yaptığı ilde aynı unvan ve niteliğe uygun boş pozisyon bulunması gerekir.

Talep, personelin pozisyonunun bulunduğu il sağlık müdürlüğü üzerinden Bakanlığa iletilir. Yer değişikliğine hak kazananların ataması il sağlık müdürlüğü emrine yapılır; çalışılacak hizmet birimini müdürlük belirler. Bu nedenle belirli bir il talebi ile belirli bir hastaneye atanma beklentisi birbirinden ayrılmalıdır.

Her iki eş de Sağlık Bakanlığında çalışıyorsa

4 üncü maddenin dördüncü fıkrasında stratejik personel, engelli personel, sağlık mazereti veya can güvenliği nedeniyle atanmış eş bakımından özel kurallar bulunur. Diğer durumlarda D veya E hizmet grubundaki bir ilde aile birliği sağlanması esastır. Bu mümkün olmazsa eşlerin unvan ve branşları yönünden PDC doluluk oranı daha düşük olan il değerlendirilir; eşitlik halinde hizmet bölgesine ilişkin kurallar uygulanır.

Eş başka bir kamu kurumunda kadroluysa

Eşin yer değiştirememesi, kurumunun başka yerde teşkilatının bulunmaması, düzenlemede sayılan zorunlu yer değiştirmeye tabi görevlerden birinde çalışması veya engelli olması, 4 üncü maddenin beşinci fıkrası çerçevesinde incelenir. Diğer kadrolu kamu personeli eşler için altıncı fıkradaki hizmet grubu, sağlık/can güvenliği ve kurumlar arası ihtiyaç değerlendirmesi uygulanır. Eşin kurumundan alınacak belgenin yalnızca “görev yapmaktadır” demesi, bu ayrıntıları açıklamaya yetmeyebilir.

4. Eşi özel sektörde çalışan herkes başvurabilir mi?

Özel sektördeki çalışmaya ilişkin belge sunulması, sözleşmeli personelin eş durumu koşullarını kendiliğinden karşılamaz. Yukarıdaki kamu personeli eşe ilişkin hükümler özel sektör çalışanına doğrudan uygulanamaz. Kadrolu memurlar için kullanılan prim günü veya çalışma süresi kurallarını 4/B ve 45/A dosyalarına otomatik taşımayın. Statü değişikliği, özel düzenleme veya farklı bir mazeret söz konusuysa başvuru ayrıca incelenmelidir.

5. Başvuru dosyası nasıl hazırlanır?

1. Statüyü ve hizmet tarihlerini belgeleyin. Atama, sözleşme, göreve başlama ve varsa kadroya geçiş kayıtlarını hazırlayın.

2. Eşin durumunu açıklayın. Kurum, unvan, istihdam biçimi ve fiilî görev yeri görünür olmalıdır. İlgili şart bakımından gerekiyorsa yer değiştirme imkânını da belgeleyin.

3. Talebi somutlaştırın. Aile birliğini hangi ilde sağlamak istediğinizi ve dayandığınız mazereti belirtin.

4. Doğru kanalı kullanın. 45/A için il sağlık müdürlüğü üzerinden yürüyen süreci; 4/B için ilgili Yönerge ve güncel ilanı kontrol edin.

5. Teslimi kanıtlayın. Evrak numarası, ek listesi ve varsa elektronik kesinleştirme kaydını saklayın. Taslak ekranı, tamamlanmış başvuruyla aynı değildir.

Dilekçe başlangıcı örneği: “... statüsünde ... biriminde görev yapmaktayım. Eşim ... kurumunda ... unvanıyla ... yerde çalışmaktadır. Ekli belgeler ve tabi olduğum yer değiştirme hükümleri çerçevesinde aile birliği mazeretine dayalı ... talebimin değerlendirilmesini ve sonucunun gerekçesiyle bildirilmesini talep ederim.”

6. Ret cevabında ve tayin sonrasında nelere dikkat edilmeli?

Ret halinde statü, süre, boş pozisyon, eşin durumu veya hizmet ihtiyacı gerekçelerinden hangisinin kullanıldığını belirleyin. Başvuruyu, cevabı ve tebliğ tarihini birlikte hukuki incelemeye sunun. Yeni dilekçe vermek veya sendikaya başvurmak, dava ve başvuru sürelerini kendiliğinden yeniden başlatmaz.

Tayin sonrasında da mazeretin devamına ilişkin yükümlülükleri izleyin. 45/A Usul ve Esaslarının 5 inci maddesi ile 4/B Yönergesinin 2021 yılında değiştirilen 9 uncu maddesinde, ilgili bilgi ve belgelerin her yıl kasım ayının ilk haftasında çalışılan birime bildirilmesi öngörülür. Mazeretin bitmesi ve yeni görev yerine başlama işlemleri ayrıca takip edilmelidir.

7. Sık sorulan sorular

Eski 45/A kura ilanına göre EKİP başvurusu yapmalı mıyım?

Eski ilanı güncel usul yerine kullanmayın. Değişiklikleri işlenmiş Usul ve Esaslarda talebin il sağlık müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa iletilmesi düzenlenmiştir.

Kadroya geçtim; aynı şartlarla mı başvururum?

Güncel kadro statünüz ve varsa geçişe özgü hükümler kontrol edilmelidir. Önceki sözleşmenizin kuralları bütün sonraki işlemlere otomatik uygulanmaz.

Hukuki başvuru kesin tayin sağlar mı?

Hayır. Başvurunun şartları, işlemin gerekçesi ve dosyanın delilleri değerlendirilir; sonuç veya atama tarihi garanti edilemez.

8. Sağlıkta Adalet Sendikası üyelerine destek

Üyelerimiz ADALETeSor mobil uygulamasındaki Hukuk Destek Başvurusu bölümünden ADALET Komisyonuna ulaşabilir, sorularını iletebilir ve gerekli dilekçeyi ücretsiz hazırlatabilir.

Çalışma hayatından doğan idari davalarda harç ve yargılama masrafları sendikamız tarafından karşılanır. Üyenin anne, baba, kardeş, eş ve çocuklarının özel davalarında da ücretsiz avukat desteği sunulur. ADALETeSor uygulamasına App Store ve Google Play üzerinden ulaşılabilir.

Resmî kaynaklar

6. Sağlık Bakanlığı 4/B Sözleşmeli Personelinin Yeniden Hizmete Alınması ve Kurum İçi Yer Değişikliğine Dair Yönerge: 7 nci madde ve sayfada yayımlanan 2019/2021 değişiklikleri.

7. 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 45/A Maddesine Tabi Sözleşmeli Sağlık Personelin Aile Birliği Mazeretine Bağlı Yer Değiştirmesine İlişkin Usul ve Esaslar: özellikle 4 ve 5 inci maddeler, işlenmiş değişikliklerle.